فریدریش نییچه فیلسوف بزرگ آلمانی از ابر چهره های مطرح در حوزه ای اندیشه است.  ویژگی تفکر نیچه افزون بر موارد فکری دیگر در نگاه بکر و  ژرف اوست.

دیدگاه نیچه " نا متعارف  ، سنت شکنانه و شجاعانه است : همین سه  ویژگی بارز، باعث می شود که او را بدون توجه به رد پا پذیرش -الزاما- باید دوست داشته باشیم.       دریافت چشم انداز نیچه در باره ای پدیده ها ی متعدد ، تاحدی دشوار است، زیرا نیچه متفکری است ژرف نگر و گاهی هم بهت زده و به تعبیری بعضی ( دیوانه).

درین نوشتار ، به تکه های از دیدگاهای نیچه در باره ای عشق از نظر زنو مرد اشاره  می کنیم و سپس بحث در این باره را پی ممی گیریم:

نیچه وجوه تمایز در درک زن ومرد  از واژه  ی عشق را  این گونه مطرح می کند .  " واژه ای عشق در حقیقت برای مرد و زن ّ دو معنای متفاوت دارد، این خود یکی از شرایط عشق میان دو جنس مخالف است که یکی احساس و تصور خود از "عشق " را با احساس و تصور طرف مقابل یک سان نداند .          

این دو گانگی و تفاوت از دید نیچه ، بر بنیاد تصورات زنانه و مردانه شکل می گیرد ، یعنی هر دو جنس مخالف ( زن و مرد ) با توجه به وجود افتراقی که باهم به لحاظ زن بودن و مرد بودن دارند ، درک از واژه ای عشق نیز نزد آنان فرق دارد. نیچه در ادامه این بحث ، دریافت اش را در مورد  تصور زن و مرد از مقوله ای عشق ، روشن تر بیان می کند : " آن چه که زن از عشق می فهمد ، نسبتا رروشن است: به نظر او عشق فقط خلوص و فداکاری نیست ، اهدا و بخشش تمام و کمال جسم و روح است  بدون هیچ گونه  قید شررط و ملاحظه ای از هیچ بابت ، او از واگذاری خود تحت شرایط و بنابر ملاحظات خاص ، می ترسد."     نیچه درین پیش داوری ، عشق را از چشم انداز زن ، چیزی جز بخشش تمام  و بدون قید و شرط جسم و روح نمی داند .این بخشش بدون قید و شرط از دید نیچه ، به نحوی ایثار  پنداشته می شود  که فقط می تواند ویژه ای زن باشد و نه مرد .  اما نیچه در مورد مرد عکس این بر داشت را دارد:" اگر یک مرد ، زنی را دوست داشته باشد ، دقیقا همین گونه عشق را از او انتظار دارد ، اما هر گز نمی خواهد همان احساس زن را داشته باشد ، اگر مردانی پیدا شود که همان میل اهدا و بخشش کامل را هم داشته باشند ، حقیقتا آن ها دیگر مرد نیستند .   مردی که مانند زن عشق می ورزد به زن کامل تری تبدیل می شود ."

نیچه این تفاوت در عشق میان زن ومرد را امری طبیعی ، اما قابل بحث  می داند و وجوه  تمایز میان درک دو جنس مخالف از عشق را در "ایثار " زن و کمال یافتن مرد از این ایثار می داند :" زن خود را نثار می کند و مرد از او فزونی و کمال می یابد ."  به باور این فلسوف عشق در چشم انداز زن بخشش بدون قیط و شرط (ایثار ) است که مرد با دریافت آن تعالی و کمال می یابد و جنبه های شخصیت فردی اش بیش از پیش تکمیل می شود .

چیزی که در تفکر نیچه در باره ای تصور زن ومرد از عشق دریافت می شود رویکرد متضاد میان درک زن ومرد در باره ای عشق است ، اما او این تضاد را امر طبیعی می دا ند  واز هم سوی احتمالی این تصور میان زن و مرد اظهار نگرانی می کند. "اگر هر دو (زن و مرد ) این چنین بودند (یعنی درک شان از عشق و رفتار شان در پیوند با این مساله هم سان می بودند )، نمی دانم واقعا چه اتفاقی می افتاد .........شاید خلاء وحشتناکی بوجود می آمد.

با توجه به تاکید نیچه بر بنیاد پیش داوری هایش در باره ی تصور زن و مرد از عشق ،او شاید نخستین متفکری است که بر وجوه تمایز تصور زن و مرد از عشق ، اشاره می کند و بحث در مورد این مسآله را به لحاظ دیدگاهی پی می گیرد .

منبع روزنامه ماندگار 


 

نوشته شده توسط سید حبیب الله حبیب در شنبه بیست و نهم فروردین 1388 ساعت 15:28 موضوع | لینک ثابت